του π. Ηλία Μάκου
Ενώ ο νέος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Ιωάννης είναι και επίσημα πλέον στον αρχιεπισκοπικό θρόνο, “σταυρό” τον αποκαλούσε ο προκάτοχός του αείμνηστος κυρός Αναστάσιος, οι προκλήσεις, που έχει να αντιμετωπίσει και να διαχειριστεί είναι πολλές.
Ξεκίνησε η αρχιεπισκοπική του πορεία, που τα πρώτα δείγματα, σύμφωνα με πολλούς, είναι θετικά, γιατί διατηρεί χαμηλούς τόνους, εμφανίζεται συνειδητοποιημένος για το τι έχει μπροστά του και προτάσσει το πρόσταγμα της αγάπης.
Παρ’ ότι ο ίδιος μαθήτευσε παρά τους πόδας του χαρισματικού Αναστασίου και διδάχθηκε κοντά του, το έργο του δεν είναι εύκολο, κάτι, που από την πρώτη στιγμή της εκλογής του αναγνώρισε και ο ίδιος.
Ο μακαριστός Αναστάσιος έκανε πάρα πολλά, “νεκρανέστησε” μια ολόκληρη Εκκλησία και την εξήγαγε θριαμβευτικά από τον “τάφο” του αθεϊσμού, και ο νέος Αρχιεπίσκοπος προσ-καλείται και προ-καλείται όχι απλώς να συντηρήσει όσα, πολυπλεύρως, δημιούργησε ο Αναστάσιος, κάτι, που απαιτεί μεγάλη προσπάθεια, αλλά και να τα επαυξήσει στο πλαίσιο του δυνατού, που είναι ακόμη δυσκολότερο. Παρέλαβε μεγάλη κληρονομιά και οφείλει να φανεί αντάξιός της.
Υπάρχουν και διάφορα “αγκάθια”, τα οποία χρήζουν ειδικής μεταχείρισης. Είναι οι διάφορες εθνοτικές ομάδες εντός της Ορθόδοξης Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Αλβανίας, που η σύμπλευσή τους με την ηγεσία της Εκκλησία της Αλβανίας δεν πρέπει να διαταραχθεί.
Είναι το περιουσιακό ζήτημα, την επίλυση του οποίου από την πρώτη στιγμή διεκδίκησε ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης, καθώς χρονίζει και στερεί την Ορθόδοξη Εκκλησία από την αξιοποίηση του πλούτου της με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Αυτή, όμως, η διεκδίκηση μπορεί ή να ικανοποιηθεί, κάτι, που δεν έγινε επί Αναστασίου, παρά τις συχνές διαμαρτυρίες του, ή να τροφοδοτήσει ένταση με το κράτος, παρ’ ότι ο νέος Αρχιεπίσκοπος είναι αλβανικής καταγωγής.
Είναι οι σχέσεις με τις άλλες χριστιανικές εκκλησίες και μάλιστα σε μια πολύ εύθραυστη περίοδο, όπου τα πάντα με ταχύτητα εναλλάσσονται και μεταλλάσσονται.
Υπήρξε στενός συνεργάτης του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου και ένα από τα πρώτα μέλη της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Αλβανίας και γνωρίζει, όπως και ο ίδιος είπε, το βαρύ φορτίο ευθύνης, που έχει αναλάβει.
Ο αλησμόνητος Αναστάσιος παρέλαβε μια Εκκλησία κατεστραμμένη και την ανέστησε και την περιέλαβε με το κύρος του, ενώ ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιωάννης παραλαμβάνει μια Εκκλησία ανθηρή με “στοίχημα” να την κάνει ανθηρότερη.
Το πόσο έντονα είναι τα αποτυπώματα του αξέχαστου Αρχιεπισκόπου Αναστασίου στην Εκκλησία της Αλβανίας, αφού κατά κάποιο τρόπο είναι επανιδρυτής της, φάνηκε και από το γεγονός ότι στην προσφώνησή του εκ μέρους της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Αλβανίας προς τον Αρχιεπίσκοπο Ιωάννη στην τελετή ενθρόνισης ο Μητροπολίτης Απολλωνίας και Φίερι Νικόλαος χαρακτήρισε τον Αναστάσιο “νέο Μωϋσή” και παρότρυνε το διάδοχό του να ακολουθήσει τους βηματισμούς του, αποδεικνυόμενος “Ιησούς του Ναυή”. Εξάλλου τόσο ο πρόεδρος της Αλβανίας Μπαϊράμ Μπεγκάι, όσο και ο εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου Μητροπολίτης Χαλκηδόνας Εμμανουήλ, καθώς και ο ιερέας π. Αλέξανδρος Ντόνι εκ μέρους των κληρικών της Αρχιεπισκοπής Τιράνων και Δυρραχίου έκαναν ιδιαίτερη αναφορά στο πρόσωπο και στη δράση του Αναστασίου. Και κάθε φορά, που εντός του ναού ακουγόταν το όνομά του, οι πιστοί ξεσπούσαν σε χειροκροτήματα.
Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι ο νέος Αρχιεπίσκοπος θα είναι υπό τη “σκιά” του Αναστασίου, αλλά σημαίνει ότι οφείλει να πορευτεί με οδηγό την κληρονομιά εκείνου, κάτι, που και ο ίδιος αναγνώρισε και να βάλει και τη δική του σφραγίδα. Γι’ αυτό και ακούστηκε πολλές φορές, στα αλβανικά και στα ελληνικά, και μάλιστα ηχηρά το “Άξιος” για το νέο Αρχιεπίσκοπο.
Όπως και νάχει, ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης φαίνεται αποφασισμένος να πορευτεί ενδιαφερόμενος για την μεταβολή των ανθρώπινων καρδιών και σκέψεων, ώστε μέσα από αυτή να προέλθει και η άλλη μεταβολή, αυτή της κοινωνικής ακαταστασίας.
Ακολουθώντας τον Αναστάσιο ξέρει την αξία της ισότητας. Τούτο το πνεύμα της ισότητας είναι βαθύτατα ριζωμένο στην Ορθόδοξη ψυχή. Δεν υπάρχει χώρος για οποιαδήποτε κοινωνική ή φυλετική διάκριση εντός του σώματος της Εκκλησίας. Αποτελεί παράδοσή της αυτό. Παράδοση με την έννοια της συνέχειας και όχι με την έννοια της αποτελμάτωσης.
